Studenti Državnog univerziteta u Novom Pazaru (DUNP) i njihovi kolege iz cijele Srbije održali su danas veliki protest tražeći prinudnu upravu, a javnost je zadržala pažnju na simboličkoj poruci koju su studenti dostavili jašući na konjima kroz grad nosećih tradicionalne znakove triju naroda – fesu, šajkaču i kefiju. Protest pod sloganom „Ili mi ili oni“ trebao je da demonstrira godinu dugih nesuglasica između studenata u blokadi i uprave univerziteta, koja je, prema njihovim tvrdnjama, ostavila bez statusa studenta više od 200 osoba i bez posla oko 30 profesora. Mirna atmosfera skupa, uprkos radikalnim zahtjevima, pokazala je da organizatori žele da poruku dostave bez provociranja, fokusirajući se na institucionalnih zahtjev za promjenom rukovodstva.
Od januara 2025. godine studenti Državnog univerziteta u Novom Pazaru blokiraju sedište te ustanove, tražeći smjenu rektorke Zane Dolićanin i uvođenje privremene uprave. Njihova borba, koja je trajala gotovo 12 mjeseci, postala je najdužom akademskom blokadom na srpskim univerzitetima, a studenti su tvrdili da je uprava koristila „represivne mjere“ i politizaciju u upravljanju. Dio profesora koji su se pridružili protestima tvrdio je da su bili otpušteni zbog podrške studentskom pokretu, što je rektorat odbio, ukazujući da nema otpuštanja zbog ideoloških neslaganja. Akademska godina je u hibridnom modelu, što znači da studenti mogu pristupiti teoretskoj nastavi online, ali su praktični i laboratorijski rad onemogućeni.
Simbolika konja sa šajkačom, fesom i kefijom – tradicionalnim znakovima kojima se do sada izražavala etnička identifikacija – dobila je na Novom Pazaru sasvim drugačije značenje. Umjesto da ih koriste kao oznake podjele, studenti su javno demonstrirali da je njihova borba za univerzitetsku autonomiju i akademsku slobodu važnija od etničkih granica. Novi Pazar, grad većinski bošnjačkog stanovništva gdje politika često teče duž etnijskih linija, danas je vidio studente koji pozivaju na jedinstvo. Na skup se odazvalo oko 200-300 aktivista iz Beograda, Novog Sada, Kragujevca i Niša, što pokazuje da je problematika DUNP-a postala šira studentska stvar zajednice.
Uprava Univerziteta je sredinom decembra objavila saopštenje da „nije bilo otpuštanja zaposlenih zbog političkih ili ideoloških neslaganja“ i da su sve medijske priče o rušenju institucije „smišljene da stvore zablude i paniku“. Međunarodni mediji, poput Deutsche Welle (DW), označili su DUNP kao simbol šire bolesti srpskog obrazovnog sistema, gdje su univerziteti u praksi često instrument politike. Uprava je isticala da Univerzitet „neće biti ugašen“ i da su studenti imali mogućnost da studiraju u hibridnom modelu, ali je ta tvrdnja kontrastirala sa iskustvima studenata koji su čekali da im se upisuju godine ili da pristupe praksi. Opozicione stranke, uključujući Demokratsku stranku (DS) i Zeleno-lijevu front, iskazale su podrške protestu, što dodatno potvrđuje da je stanje DUNP-a postalo nacionalna politička tema.
Ono što je često ostalo skriveno u izveštajima o novopazarskim protestima je činjenica da su lokalni studenti već mjesecima bili aktivni u povezivanju svoje borbe sa globalnim zahtjevima za pravdu. Isti studenti koji su tokom godine organizovali duga pješačenja kroz Srbiju prikupljajući donacije za palestinski narod sada su pokazali da njihova solidarnost nije samo geopolitička, već i institucijska. Njihova poruka – koju su jasno stavili u fokus svoje akcije – nije bila „mi protiv vas“ u etnijskoj dimenziji, već borba za opšte ljudske vrijednosti: autonomiju, slobodu govora i poštovanje prava.
Na kraju, protest od 21. decembra 2025. nije bio samo simbolična akcija, već testiranje kapaciteta akademske zajednice da se organizuje oko zajedničkog interesa bez prebacivanja tog sukoba u društvene i etničke linije. Iako je ishod zahtjeva još neizvjestan – rektorat se do sada nije pokrenuo prema ustupanju – sam čin da su konji sa tradicionalnim simbolima prošli kroz ulice Novog Pazara možda je bio poruka da se svi ti simboli mogu koristiti kao znakovi za nešto više od podjele: za prosvjed protiv nepoštovanja prava.
